Όσο πλησιάζουν οι εθνικές εκλογές του 2027, η δημόσια συζήτηση εστιάζει στα ποσοστά των κομμάτων, την αριθμητική της αυτοδυναμίας και τα σενάρια συνεργασιών.

Υπάρχει, όμως, ένα κρίσιμο ερώτημα που δεν έχει συζητηθεί όσο θα έπρεπε: τι θα σημαίνει για την οικονομία μια παρατεταμένη αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης με πολιτική εντολή και δυνατότητα λήψης αποφάσεων;

Η Ελλάδα διένυσε τα τελευταία χρόνια σημαντική απόσταση. Ανέκτησε την επενδυτική βαθμίδα, περιόρισε την ανεργία, προσέλκυσε επενδύσεις και αποκατέστησε τη διεθνή της αξιοπιστία.

Αυτή η πρόοδος δεν αναιρεί τα σοβαρά προβλήματα που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, ούτε σημαίνει ότι τα οικονομικά κεκτημένα είναι δεδομένα και ανεπηρέαστα από τις πολιτικές εξελίξεις. Τέσσερις κίνδυνοι ξεχωρίζουν.

Ο πρώτος σχετίζεται με την αναβολή επενδυτικών αποφάσεων. Ιδίως στις μεγάλες επενδύσεις, με μακρύ ορίζοντα απόδοσης, οι επενδυτές αποτιμούν την προβλεψιμότητα των κανόνων, τη σταθερότητα του φορολογικού πλαισίου και την ικανότητα μιας κυβέρνησης να εφαρμόζει τις αποφάσεις της. Η παρατεταμένη αβεβαιότητα μπορεί να μεταθέσει την υλοποίηση έργων ή να στρέψει κεφάλαια σε άλλους προορισμούς, περιορίζοντας τις προοπτικές παραγωγής και απασχόλησης.

Ο δεύτερος κίνδυνος αφορά την αύξηση του κόστους χρηματοδότησης. Η μεγάλη μέση διάρκεια του δημόσιου χρέους και τα ταμειακά διαθέσιμα προσφέρουν άμυνες. Δεν εξαλείφουν, όμως, το κόστος μιας παρατεταμένης απώλειας εμπιστοσύνης. Η δημοσιονομική συνέχεια αποτελεί το θεμέλιο της αξιοπιστίας που ανακτήθηκε με κόπο τα τελευταία χρόνια. Αν η μετεκλογική αβεβαιότητα συνοδευτεί από αμφισβήτησή της, το ασφάλιστρο κινδύνου των ελληνικών ομολόγων μπορεί να αυξηθεί, η πορεία των αξιολογήσεων να ανακοπεί και το υψηλότερο κόστος δανεισμού να μεταφερθεί σταδιακά σε τράπεζες, επιχειρήσεις και νοικοκυριά.

Ο τρίτος κίνδυνος συνδέεται με την ανάπτυξη της οικονομίας. Μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης και την έκτακτη χρηματοδοτική ώθηση που έδωσε, η ανάπτυξη θα πρέπει να στηριχθεί περισσότερο στις ιδιωτικές επενδύσεις, στην εξωστρέφεια και στην ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Η μετάβαση αυτή απαιτεί πολιτικές αποφάσεις, συνέχιση και επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και σαφές αναπτυξιακό σχέδιο. Μια παρατεταμένη κυβερνητική εκκρεμότητα σε αυτήν ακριβώς τη συγκυρία θα μπορούσε να επιβαρύνει τις αναπτυξιακές προοπτικές της χώρας.

Ο τέταρτος κίνδυνος αφορά την πραγματική οικονομία. Στη μικρομεσαία επιχείρηση και στον επαγγελματία, η αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσες αποφάσεις: μια παραγγελία εμπορευμάτων, την αγορά εξοπλισμού, μια πρόσληψη. Παράλληλα, τα νοικοκυριά μπορεί να περιορίσουν ή να αναβάλουν δαπάνες. Όταν αυτή η στάση γενικεύεται, η αγορά χάνει τζίρο, οι πιέσεις στη ρευστότητα αυξάνονται και η οικονομική δραστηριότητα επιβραδύνεται.

Εδώ χρειάζεται να κάνουμε μια ουσιαστική διάκριση. Η απουσία αυτοδυναμίας δεν συνεπάγεται ακυβερνησία. Όπως δείχνει η εμπειρία πολλών ευρωπαϊκών χωρών, μια κυβέρνηση συνεργασίας μπορεί να εξασφαλίσει σταθερότητα και αποτελεσματικότητα, εφόσον στηρίζεται σε βιώσιμη προγραμματική συμφωνία. Το πρόβλημα ανακύπτει όταν οι κομματικές αντιπαραθέσεις και οι αδυναμίες συνεννόησης οδηγούν τη χώρα σε παρατεταμένη πολιτική εκκρεμότητα.

Οι χρόνιες διαρθρωτικές προκλήσεις της χώρας —χαμηλή παραγωγικότητα, επενδυτικό κενό, δημογραφικό, στεγαστική κρίση, πιέσεις στο διαθέσιμο εισόδημα— απαιτούν χρόνο, συνέπεια και αποφάσεις. Η αντιμετώπισή τους δεν μπορεί να εξαρτάται από το εκλογικό ημερολόγιο και τους πολιτικούς συσχετισμούς.

Γι’ αυτό θεωρώ ότι η δημόσια συζήτηση οφείλει να υπερβεί την αριθμητική των δημοσκοπήσεων. Κάθε κόμμα καλείται να εξηγήσει, μαζί με το πρόγραμμά του, πώς σκοπεύει να εξασφαλίσει τη διακυβέρνηση της χώρας αν δεν προκύψει αυτοδυναμία. Ποιες συγκλίσεις θεωρεί εφικτές και με ποιους όρους θα συμμετείχε ή θα στήριζε μια κυβέρνηση;

Η σαφήνεια πριν από την κάλπη μπορεί να περιορίσει την αβεβαιότητα μετά από αυτήν. Στην οικονομία, η παρατεταμένη αναμονή έχει κόστος για επιχειρήσεις και πολίτες.

#ΕλληνικήΟικονομία #Εκλογές2027 #ΠολιτικήΣταθερότητα #Επενδύσεις #Ανάπτυξη